เวลาซื้อบ้าน เราจดจำราคาที่จ่ายทั้งหลังได้แม่น แต่เมื่อขอประกันอัคคีภัย ตัวเลขนั้นอาจไม่ใช่คำตอบของคำถามว่า ควรตั้งทุนประกันเท่าไร เพราะราคาซื้อบ้านพร้อมที่ดินกับมูลค่าทรัพย์สินที่เอาประกันเป็นคนละเรื่อง การแยกส่วนอาคารและของใช้ภายในบ้านจึงสำคัญกว่าการยกยอดในสัญญาซื้อขายมาใส่ทันที

บทความนี้ช่วยเปรียบเทียบฐานมูลค่าก่อนขอข้อเสนอ ไม่ใช่บริการประเมินราคาบ้านหรือคำรับรองผลเคลม จุดหมายคือให้คุณอธิบายได้ว่าตัวเลขแต่ละช่องรวมอะไร ใช้ข้อมูลวันไหน และยังต้องถามเรื่องใด เพื่อเลือกประกันจากความเข้าใจ ไม่ใช่จากเบี้ยที่ต่ำที่สุดเพียงอย่างเดียว

ราคาซื้อขายกับทุนประกันตอบคำถามต่างกัน

ราคาซื้อขายบ้านพร้อมที่ดินบอกยอดที่ผู้ซื้อจ่ายสำหรับทรัพย์สินตามข้อตกลง ส่วนทุนประกันอัคคีภัยต้องสัมพันธ์กับรายการที่รับประกัน บทอธิบายของธนาคารไทยพาณิชย์แยกมูลค่าที่ดินออกจากตัวบ้าน และระบุว่าควรพิจารณาเฟอร์นิเจอร์เพิ่มเติมหากต้องการคุ้มครองส่วนนี้ด้วย จึงไม่ควรถือว่าการทำประกันตัวบ้านครอบคลุมทุกสิ่งที่อยู่ในรั้วแล้ว

เริ่มด้วยการวางเอกสารซื้อบ้านไว้ข้างใบเสนอราคาประกัน แล้ววงคำว่าอาคาร ทรัพย์สินภายใน และรายการยกเว้นคนละสี อย่าเพิ่งบวกตัวเลขจนกว่าจะรู้ว่าของชิ้นใดอยู่ในหมวดไหน หากราคาซื้อขายไม่ได้แยกที่ดินกับอาคาร ให้ระบุว่ายังไม่มีฐานประเมิน แทนการแบ่งสัดส่วนขึ้นเองเพื่อกรอกแบบฟอร์มให้ครบ

เทียบฐานมูลค่าสองแบบก่อนเทียบเบี้ย

มูลค่าทรัพย์สินที่เป็นของใหม่

Replacement Cost Valuation เป็นฐานมูลค่าทรัพย์สินที่เป็นของใหม่ ณ เวลาและสถานที่เกิดความเสียหาย ในตัวอย่างข้อความกรมธรรม์อัคคีภัยสำหรับที่อยู่อาศัยของกรุงเทพประกันภัยมีการอธิบายวิธีนี้ไว้ และหมายเหตุของผลิตภัณฑ์ตัวอย่างกำหนดให้ใช้ฐานของใหม่ จึงต้องอ่านส่วนที่เลือกใช้จริง ไม่ใช่อ่านเพียงคำจำกัดความทั่วไปแล้วคิดว่าสลับวิธีได้เองทุกฉบับ

เมื่อขอข้อเสนอ ให้ถามว่าตัวอาคารและทรัพย์สินภายในใช้ฐานเดียวกันหรือไม่ ข้อมูลประมาณค่าทดแทนมาจากรายการใด และมีรายละเอียดส่วนต่อเติมครบหรือยัง คำว่าเป็นของใหม่เป็นเรื่องฐานชดใช้ตามเงื่อนไข ไม่ใช่คำสัญญาว่าผู้เอาประกันจะได้รับบ้านใหญ่ขึ้น วัสดุแพงขึ้น หรือเงินตามใจต้องการ

มูลค่าที่แท้จริงของทรัพย์สิน

Actual Cash Value ตามข้อความกรมธรรม์ตัวอย่างหมายถึงมูลค่าทรัพย์สินที่เป็นของใหม่หักค่าเสื่อมราคา ณ เวลาและสถานที่เกิดความเสียหาย ความต่างจากฐานของใหม่จึงอยู่ที่การพิจารณาค่าเสื่อม ไม่ใช่แค่ชื่อภาษาอังกฤษบนเอกสาร

ขอให้ผู้เสนอแผนอธิบายด้วยทรัพย์สินชนิดเดียวกัน เช่น ตู้หรือเครื่องใช้รุ่นใกล้เคียง และแยกว่าอะไรเป็นเพียงตัวอย่าง อะไรเป็นหลักเกณฑ์ในข้อเสนอจริง หากยังไม่ทราบวิธีพิจารณาค่าเสื่อม ควรเก็บคำถามนี้ไว้ในรายการรอยืนยัน ไม่ต้องกำหนดอัตราต่อปีขึ้นเอง เพราะบทความทั่วไปไม่สามารถตัดสินมูลค่าทรัพย์สินเฉพาะบ้านแทนผู้เกี่ยวข้องได้

ทุนประกันต่ำกว่ามูลค่าไม่ได้กระทบเฉพาะวันที่เสียหายทั้งหลัง

หลักการเฉลี่ยเป็นประเด็นที่ควรถามก่อนลดทุนเพื่อให้เบี้ยถูกลง ในข้อความกรมธรรม์ตัวอย่าง หากทุนประกันต่ำกว่าเกณฑ์ที่ระบุ ผู้เอาประกันต้องรับส่วนเฉลี่ยของความเสียหายตามสัดส่วน การเสียหายเพียงบางส่วนจึงอาจไม่ได้รับชดใช้เต็มมูลค่าความเสียหาย แม้ยอดความเสียหายจะดูต่ำกว่าทุนบนหน้าตารางก็ตาม

กรมธรรม์ตัวอย่างมีเงื่อนไขร้อยละ 70 โดยระบุว่าเมื่อทุนเท่ากับหรือมากกว่าเกณฑ์นี้ของมูลค่าที่แท้จริงในขณะเกิดความเสียหาย จะไม่ใช้เงื่อนไขประกันต่ำกว่ามูลค่าตามข้อความนั้น แต่ยังไม่เกินทุนประกัน และมีข้อกำหนดแยกสำหรับภัยบางกลุ่ม ตัวเลขนี้จึงไม่ใช่คำแนะนำให้ทุกคนซื้อเพียงร้อยละ 70 และไม่ใช่กติกาที่ควรนำไปใช้กับกรมธรรม์ทุกประเภท

วิธีคุยที่ตรงประเด็นคือขอให้ผู้เสนอแผนแสดงผลสองกรณี ได้แก่ เสียหายบางส่วนกับเสียหายทั้งหมด โดยใช้รายการทรัพย์สินและฐานมูลค่าเดียวกัน พร้อมระบุว่ามีหลักเฉลี่ย วงเงินย่อย หรือค่าเสียหายส่วนแรกใดเข้ามาเกี่ยวข้อง อย่าตัดสินจากประโยคสั้นว่าเคลมตามจริง เพราะยังต้องอ่านเพดานและเงื่อนไขประกอบ

แยกอาคาร ของใช้ และค่าใช้จ่ายประกอบให้เห็นก่อนเลือก

ข้อความกรมธรรม์ตัวอย่างแยกสิ่งปลูกสร้างกับทรัพย์สินในสิ่งปลูกสร้าง ส่วนฐานรากถูกยกเว้นในคำจำกัดความพื้นฐาน แต่มีเอกสารแนบท้ายที่อาจขยายความคุ้มครองไว้ ความคุ้มครองค่าเก็บซากหรือค่าวิชาชีพก็มีรายละเอียดในเอกสารแนบท้าย จึงต้องตรวจว่าข้อเสนอที่คุณได้รับแนบส่วนใดจริง ไม่ใช่ถือว่าทุกหัวข้อในเอกสารตัวอย่างถูกซื้อครบแล้ว

เพื่อจัดข้อมูลก่อนคุย ลองแบ่งกระดาษเป็นสามช่อง ช่องแรกเป็นอาคารและส่วนต่อเติม ช่องที่สองเป็นของใช้ภายใน ช่องที่สามเป็นค่าใช้จ่ายหรือรายการที่ยังต้องสอบถาม ใส่ชื่อรายการ รายละเอียดที่จำได้ และเอกสารประกอบไว้คู่กัน วิธีนี้เป็นเครื่องมือเตรียมคำถาม ไม่ใช่สูตรกำหนดทุนสำเร็จรูป

ถ้าส่วนใดเพิ่งปรับปรุง ให้เก็บรายละเอียดงานและวันที่ไว้ ไม่ต้องส่งเอกสารส่วนตัวทั้งหมดตั้งแต่การติดต่อครั้งแรก เริ่มจากข้อมูลเท่าที่จำเป็นสำหรับอธิบายบ้าน แล้วถามช่องทางส่งเอกสารที่เหมาะสมเมื่อทีมผู้เสนอแผนแจ้งรายการที่ต้องใช้

อ่านข้อเสนอคู่กันโดยไม่ให้ตัวเลขเบี้ยกลบความต่าง

วางข้อเสนอที่สนใจข้างกัน แล้วตรวจชื่อผู้เอาประกัน สถานที่ รายการทรัพย์สิน และฐานมูลค่าให้ตรงกันก่อน ข้อเสนอที่เขียนทุนรวมเท่ากันอาจแบ่งรายการหรือวงเงินไม่เหมือนกัน ความรับผิดของบริษัทในกรมธรรม์ตัวอย่างยังผูกกับจำนวนเงินเอาประกันและรายการที่ระบุ รวมถึงค่าเสียหายส่วนแรกหากมี

ในช่องบันทึกของแต่ละแผน ให้เขียนคำตอบสั้น ๆ ว่าใช้ฐานของใหม่หรือหักค่าเสื่อม ใครเป็นผู้ให้ข้อมูลมูลค่า มีหลักเฉลี่ยอย่างไร และรายการใดยังไม่ยืนยัน จากนั้นจึงค่อยดูเบี้ย อย่าใช้เครื่องหมายถูกเพียงอย่างเดียวกับคำว่าอาคารคุ้มครอง เพราะไม่บอกว่าคุ้มครองอะไร ภายใต้เหตุใด และวงเงินเท่าไร

หากคำอธิบายทางโทรศัพท์กับเอกสารไม่ตรงกัน ให้ขอชี้ตำแหน่งข้อความหรือขอแก้ข้อเสนอให้ชัดก่อนยอมรับ อย่าเติมคำตอบเองจากแผนของเพื่อนบ้าน และอย่าถือว่าการส่งคำถามเท่ากับบริษัทตกลงขยายความคุ้มครองแล้ว

คำถามที่พบบ่อย

ซื้อทุนสูงกว่ามูลค่ามาก จะได้เงินเพิ่มเมื่อเกิดเหตุหรือไม่

ไม่ควรคาดหวังเช่นนั้น หลักการชดใช้เกี่ยวข้องกับความเสียหายจริงและมูลค่าทรัพย์สินภายใต้ทุนและเงื่อนไข ไม่ใช่เงินรางวัลตามตัวเลขที่เลือก การตั้งทุนสูงจึงไม่ทดแทนการทำรายการและฐานมูลค่าให้ถูกต้อง

มีราคาซื้อเดิมแล้ว ต้องหาข้อมูลอะไรเพิ่ม

ควรแยกส่วนที่ดิน อาคาร และของใช้ พร้อมตรวจว่าข้อเสนอใช้ฐานมูลค่าใด ราคาซื้อเดิมเป็นเอกสารประกอบที่มีประโยชน์ แต่ไม่ควรใช้แทนทุกช่องโดยอัตโนมัติ ให้ผู้เสนอแผนระบุว่าต้องการข้อมูลประเมินเพิ่มเติมชนิดไหน

มีทุนครบแล้ว หมายถึงคุ้มครองทุกภัยหรือไม่

ไม่ใช่ จำนวนเงินกับขอบเขตภัยเป็นคนละส่วน ต้องอ่านภัยที่รับประกัน ข้อยกเว้น วงเงินเฉพาะ และเอกสารแนบท้ายด้วย การแก้ทุนเพียงช่องเดียวจึงไม่ใช่การซื้อความคุ้มครองทุกเหตุ

สรุป: เปรียบเทียบจากฐานเดียวกันก่อนตัดสินใจ

เริ่มจากแยกราคาซื้อขายออกจากมูลค่าทรัพย์สินที่ต้องการคุ้มครอง ระบุฐานของใหม่หรือมูลค่าหักค่าเสื่อมให้ชัด แล้วถามผลของทุนต่ำกว่ามูลค่าโดยอ่านเงื่อนไขจริง เก็บรายการที่ยังไม่ยืนยันไว้ให้เห็น เพื่อให้การขอข้อเสนอครั้งต่อไปเป็นการเติมข้อมูล ไม่ใช่เริ่มสนทนาใหม่ทั้งหมด

หากต้องการคุยเรื่องการจัดข้อมูลอาคารและทรัพย์สินก่อนขอข้อเสนอ สามารถดูบริการ ประกันทรัพย์สินและอัคคีภัยจาก A.U.S. Insurance Broker แล้วแจ้งลักษณะการใช้งานกับสิ่งที่ต้องการคุ้มครอง เพื่อสอบถามประเภทแผนที่เหมาะกับกรณีของคุณ โดยให้ข้อเสนอและกรมธรรม์จริงเป็นเกณฑ์ตัดสินความคุ้มครอง